Fatih Çelik Kapı Yenileme

İlçedeki daire stoğunun büyük bölümü 1950'ler ile 1970'ler arasında yapılmış, beş altı katlı ve asansörsüz apartmanlardan oluşur. Merdiven kovası dar ve dönüşlüdür, basamaklar mermer ya da karo döşelidir. Ayrı bir kat holü yoktur; daire kapıları doğrudan sahanlığa açılır ve çoğu katta iki kapı aynı küçük sahanlığı paylaşır.

Kapı boşlukları bugünkü konut ölçülerine göre dar ama yüksektir; bir kısmının üstünde eski havalandırma penceresi hâlâ durur. Kâgir duvarlar kalın olduğu için boşluk derindir ve pervaz payı iki tarafta birden büyük çıkar. Mevcut kanatların bir bölümü hâlâ ahşaptır, bir bölümü ise yıllar önce ahşap kasa korunarak takılmış ilk kuşak çelik kapıdır; bunlarda kilit hattı çoğunlukla ayarını kaybetmiştir.

Süleymaniye, Zeyrek ve Samatya gibi korunan sokak dokusunda bina cephesi ve giriş kapısı ayrı kurallara bağlıdır. Daire kapısı iç tarafta kaldığından görünüm kararı çoğunlukla dairenin kendi işidir; tescilli yapılarda ortak merdiven ve giriş için ilgili idarenin söyleyeceği belirleyicidir. Asıl fark yaratan konu ise kanadın sokaktan daireye hangi yoldan taşınacağıdır.

Fatih dairelerinde söküm, kasa ve ortak alan

İlk soru her adreste aynıdır: eski kasa sökülecek mi, yoksa sağlamsa üzerine mi uygulanacak? Fatih'in kâgir duvarlarında kasa çoğu zaman harca gömülüdür, kimi binada kaynaklı ayaklarla tutturulmuştur; sökülünce kalın sıva kenardan parça parça gelir ve kapı çevresinde boyanacak bir şerit kalır. Kasanın gönyesi ile duvara tutunması pervaz kaldırılıp kenarı açılarak keşifte görülür, fotoğraftan anlaşılmaz.

Taşıma bu ilçede başlı başına bir başlıktır. Dar sokaklarda araç birçok adreste bina kapısına yanaşamaz, kanat son bölümde elden taşınır; asansör olmadığından dönüşlü merdivende kanadı dik tutacak kadar pay gerekir. Sahanlık küçük olduğu için yeni kanadın beklediği yer ile eski kanadın indirileceği yer aynıdır; bu yüzden söküm ile montaj sırası önceden konuşulur. Çıkan kasayı ve kapıyı sokakta bırakacak yer bulunmadığından ikisinin de aynı gün götürülmesi gerekir.

Ortak alan tarafında sahanlığı paylaştığınız komşunun günü de işe dahildir. Kırım ve matkap sesi çıkaran bölüm kısadır ama gündüz saatine alınır; kapıcısı olan binalarda haber vermek yeterlidir, yönetimi olmayan binalarda karar kapı kapı konuşularak alınır. Sahanlığın karo zemini ile merdiven korkuluğu örtülür, kapı çevresindeki boyanın nereye kadar yenileneceği baştan yazılır.