Üsküdar Çelik Kapı Yenileme

Yamaç mahallelerde binalar küçüktür: üç dört katlı, çoğu asansörsüz, her katta bir ya da iki daire. Sokak eğimli olduğundan bina girişi birkaç basamak yukarıda kalır; merdiven kolları dik, dönüşleri sıkıdır ve demir korkuluk kanadın açılım alanına yakın durur.

Aynı sokakta ahşap konaklar, kâgir yapılar ve sonradan yapılmış betonarme apartmanlar yan yanadır. Ahşap veya kâgir bir yapıdan bölünmüş dairelerde kapı boşluğunun çevresindeki duvar, betonarme bir binadakiyle aynı değildir; kalın kâgir duvarda boşluk derin çıkar, ahşap yapıda ise dolgu hafiftir.

Daire tipleri de karışıktır: aynı binada üst kat geniş, alt kat küçük olabilir ve kapı boşlukları birbirini tutmaz. Kimi daire doğrudan sahanlığa, kimi kısa bir ara koridora açılır; mevcut kanatların bir bölümü hâlâ ahşaptır ve yıllar içinde kat kat boyanmıştır.

Üsküdar dairelerinde söküm, kasa ve ortak alan

Sökümün ne getireceğini burada duvar belirler. Kâgir duvarda kasa harca gömülüdür ve çıkarılınca derin bir kenar açılır; ahşap ya da hafif dolgulu duvarda ise asıl mesele yeni kasanın neye tutunacağıdır. İki durumda da pervaz kaldırılıp kenar açılmadan karar verilmez. Kalın duvarda iç ile dış pervazın genişliği farklı çıkar ve bu fark üretimden önce yazılır.

Taşıma, yamaç sokakların kendi sorunudur. Merdivenli sokaklarda ve dik yokuşlarda araç bina önüne çıkamaz, kanat elden taşınır; dar dönüşlü merdivende kanadın açısı ile korkuluk mesafesi keşifte ölçülür. Küçük sahanlıkta eski kanadı yatıracak yer bulunmadığından söküm sırası önceden konuşulur.

Bu binaların çoğunda profesyonel bir yönetim yoktur; ortak alan kararı komşularla konuşularak alınır. Gürültülü bölüm için gün ve saat söylenir, sahanlık ile merdiven örtülür, çıkan kanat ve kasa aynı gün sokaktan alınır. Kanadın açılım yönü yalnız antreyi değil merdivene inen geçişi de ilgilendirir; korkuluğa çarpan bir kapı komşu için de sorundur.